Je hebt het vast al eens gehoord van een bevriend kattenouder of gelezen op social media: “Rauw voeren is het beste voor je kat, want dat is wat ze in de natuur ook eten.” Het klinkt logisch, toch? Je kat is tenslotte een echte vleeseter. Die schattige huistijger van je deelt nog steeds 95% van zijn DNA met de Afrikaanse wilde kat. Dus waarom zou je geen rauw vlees geven?
Toch is de werkelijkheid genuanceerder dan deze simpele redenering doet vermoeden. Als kattenliefhebber wil je natuurlijk het allerbeste voor jouw snorrige vriend en daarom is het belangrijk om de wetenschappelijke feiten te kennen. Want achter de beloftes van een glanzende vacht en meer energie schuilen risico’s die niet alleen jouw kat, maar ook jou en je gezin kunnen treffen. In dit artikel nemen we je mee door wat de wetenschap ons vertelt over rauwe vleesvoeding voor katten.
Inhoudsopgave
Dit moet je weten
- In Nederlands onderzoek bevatte 80% van de geteste rauwe kattenvoeding antibioticaresistente bacteriën, en meer dan de helft bevatte Listeria (van Bree et al., 2018, gepubliceerd in PubMed).
- Invriezen doodt bacteriën zoals Salmonella en E. coli niet; ze “slapen” alleen en worden na ontdooien weer actief (FDA, USDA Food Safety).
- Katten kunnen Salmonella uitscheiden zonder zelf ziek te zijn, waardoor jij en je gezin besmet kunnen raken (AVMA Journals, 2013).
- Bij zelfbereide BARF-diëten vertoont 60% ernstige voedingstekorten volgens veterinaire analyses (AVMA Journals, 2019).
- Internationale veterinaire organisaties zoals de WSAVA, AVMA en NVWA raden het voeren van rauw vlees aan katten af.
Wat is BARF en rauwe vleesvoeding precies?
Wanneer we het hebben over rauwe vleesvoeding voor katten, gebruiken wetenschappers de term RMBD: Raw Meat-Based Diets. Binnen deze categorie vallen verschillende vormen. Je hebt commerciële kant-en-klare diepvriesproducten (vaak als worsten of blokjes), maar ook de BARF-methode waarbij je zelf het menu samenstelt uit spiervlees, organen en botten. Daarnaast bestaan er ook gevriesdroogde varianten die geen hittebehandeling ondergaan.
De filosofie achter al deze vormen is dezelfde: de kat als obligate carnivoor zou geoptimaliseerd zijn voor rauw voedsel, net zoals zijn wilde voorouders. Voorstanders melden vaak subjectieve verbeteringen zoals een glanzendere vacht, meer energie en compactere ontlasting.
Maar de wetenschap vertelt een ander verhaal. Onderzoek na onderzoek wijst namelijk op risico’s die verder gaan dan veel kattenouders beseffen.
De onzichtbare gevaren: bacteriën in rauw vlees
Het meest urgente bezwaar tegen rauwe voeding is de microbiologische veiligheid. Bij verhit voer (zowel droogvoer als natvoer in blik of kuipjes) worden ziekteverwekkers gedood tijdens het productieproces. Bij rauw vlees ontbreekt deze zogenaamde “kill step” volledig.
Wat zit er in rauw kattenvoer verkrijgbaar in België en Nederland?
Een belangrijke studie voor de Benelux werd uitgevoerd door dierenarts Freek van Bree en zijn collega’s in 2018. Zij analyseerden 35 commerciële diepvriesproducten van acht merken die in België en Nederland verkrijgbaar zijn. De resultaten zijn ontnuchterend:
| Wat werd gevonden | Percentage van de producten |
|---|---|
| ESBL-producerende E. coli (antibioticaresistent) | 80% |
| Listeria monocytogenes | 54% |
| E. coli O157:H7 (kan nierfalen veroorzaken) | 23% |
| Salmonella | 20% |
| Toxoplasma gondii | 6% |
Deze cijfers worden bevestigd door internationale instanties. De Amerikaanse FDA vond in een grootschalige screening van meer dan 1000 monsters dat rauwe diervoeding significant vaker besmet was met Salmonella en Listeria dan droge of natte voeding.
coli (O157:H7) die zich vasthecht op het oppervlak van een
biosensor chip (bron: Universiteit Gent faculteit diergeneeskunde)
Waarom is dit een probleem voor jou én je kat?
Je denkt misschien: “Maar mijn kat wordt niet ziek van rauw vlees.” En inderdaad, katten hebben een zekere weerstand tegen sommige bacteriën door hun zure maag en korte darmkanaal. Maar “niet ziek worden” betekent niet “geen gevaar”.
Het verraderlijke is dat katten Salmonella kunnen dragen en uitscheiden zonder zelf symptomen te vertonen. Je kat kan er kerngezond uitzien, maar ondertussen de bacterie verspreiden via de ontlasting, de vacht (door het wassen na het toiletbezoek) en door likken. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat katten op een rauw dieet significant vaker Salmonella uitscheiden dan katten op conventioneel kattenvoer.
De risicogroepen zijn duidelijk gedefinieerd door gezondheidsorganisaties: kinderen jonger dan vijf jaar, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Voor hen kan een Salmonella-infectie levensbedreigend zijn. En laten we eerlijk zijn: welke kat loopt er nou niet over het aanrecht of slaapt er niet in bed?
Listeria: de koelkastbacterie
Bijzonder zorgwekkend is de aanwezigheid van Listeria in meer dan de helft van de geteste producten. Deze bacterie heeft een unieke eigenschap: hij kan zich vermenigvuldigen bij koelkasttemperatuur. Wanneer je bevroren rauw voer in de koelkast ontdooit en over meerdere dagen voert, kan de bacteriële lading dus blijven stijgen.
Bij mensen kan listeriose fataal zijn, met een sterftecijfer tot 20-30% bij ernstige gevallen. De bacterie kan bovendien biofilms vormen op voerbakken en keukengerei, waardoor volledige eliminatie vrijwel onmogelijk wordt.
De mythe van invriezen
“Maar ik vries het vlees in, dan is het toch veilig?” Dit is een van de hardnekkigste misverstanden rondom rauwe voeding.
Laten we dit nuanceren:
Wat invriezen wél doet: Bij temperaturen onder -20°C gedurende minimaal drie dagen worden bepaalde parasieten zoals Toxoplasma-cysten effectief gedood. Maar let op: huishoudelijke vriezers halen deze temperatuur niet altijd consistent, en grote stukken vlees koelen traag af in de kern.
Wat invriezen níet doet: Bacteriën zoals Salmonella, E. coli en Listeria sterven niet door bevriezing. Ze gaan in een soort winterslaap en worden direct weer actief zodra het vlees ontdooit. Het argument dat diepvriesvoer veilig is, klopt dus niet vanuit bacteriologisch perspectief.
Voedingstekorten: het verborgen gevaar van BARF
Naast de microbiologische risico’s speelt er nog een ander probleem: de kans op voedingstekorten, vooral bij zelfbereide diëten.
Het calcium-fosfor drama
In de natuur eet een kat zijn prooi volledig op: vlees, organen én botten. Spiervlees is rijk aan fosfor maar bevat nauwelijks calcium. Wanneer je als eigenaar voornamelijk spiervlees voert zonder voldoende bot of calciumsupplement, ontstaat er een gevaarlijke onbalans.
Het lichaam van je kat reageert hierop door calcium uit de botten te halen om de bloedspiegels op peil te houden. Dit proces, bekend als nutritionele secundaire hyperparathyreoïdie of “Paper Bone Disease”, is vooral verwoestend voor kittens. Het skelet ontkalkt, wat leidt tot spontane botbreuken, pijnlijke bewegingen, skeletmisvormingen en een flexibele onderkaak.
Veterinaire rapporten bevestigen dat dit geen theoretisch risico is. Kittens die na het spenen op een ongebalanceerd rauw dieet worden gezet, presenteren zich regelmatig in dierenklinieken met ernstige botproblemen.
Taurine: essentieel maar kwetsbaar
Katten kunnen het aminozuur taurine niet zelf aanmaken en zijn volledig afhankelijk van hun voeding. Hoewel rauw vlees taurine bevat, is er een addertje onder het gras: bacteriële contaminatie kan taurine afbreken voordat je kat het opneemt. Ook het malen van vlees vergroot het oppervlak, waardoor taurine sneller oxideert.
Een tekort aan taurine manifesteert zich pas na maanden, maar de gevolgen zijn ernstig en vaak onomkeerbaar: gedilateerde cardiomyopathie (een vorm van hartfalen) en blindheid door degeneratie van het netvlies.
De cijfers liegen niet
Uit veterinaire analyses blijkt dat 60% van de zelfbereide rauwe diëten ernstige tekorten vertoont, en nog eens 40% kleinere tekorten. Dat betekent dat vrijwel geen enkel thuisbereid rauw dieet volledig aan de voedingsbehoeften van een kat voldoet zonder professionele begeleiding.
Fysieke risico’s van botten
De BARF-filosofie promoot vaak het voeren van hele botten voor schone tanden en als calciumbron. Dit introduceert echter risico’s die bij commercieel kattenvoer afwezig zijn.
Tandfracturen door het kauwen op harde botten zijn een veelvoorkomend probleem bij katten. Studies bij wilde carnivoren tonen aan dat gebroken tanden “natuurlijk” zijn in het wild, maar dat maakt het niet wenselijk voor je huiskat die nog jaren pijnvrij moet kunnen eten.
Daarnaast kunnen botfragmenten vastlopen in de slokdarm of darmen. Dit is een veterinaire noodsituatie die kan leiden tot perforatie. Botten zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de vreemde voorwerpen die dierenartsen uit het spijsverteringsstelsel moeten verwijderen.
Ook bij gemalen botten bestaat er risico: overmatige consumptie kan leiden tot steenharde ontlasting en ernstige verstopping.
Is er dan niets positiefs aan rauwe voeding?
Laten we eerlijk zijn: wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat rauwe diëten vaak een hogere verteerbaarheid hebben dan geëxtrudeerde brokken. Je kat produceert minder ontlasting, wat voor sommige eigenaren een praktisch voordeel is.
Maar deze hogere verteerbaarheid gaat gepaard met verschuivingen in de darmflora die niet per se gunstig zijn. Katten op rauw voer tonen een toename van bepaalde proteolytische (eiwitafbrekende) bacteriën en een afname van gunstige bacteriën. De langetermijneffecten hiervan zijn nog niet volledig begrepen.
De kernvraag is: weegt dit voordeel op tegen de gedocumenteerde risico’s? De consensus onder veterinaire specialisten is dat dit niet het geval is.
Antibioticaresistentie: een probleem groter dan je kat
Misschien wel het meest zorgwekkende aspect dat de individuele keuze van een kattenouder overstijgt, is de rol van rauwe voeding in de verspreiding van antibioticaresistentie.
De studie van van Bree toonde aan dat 80% van de Nederlandse producten ESBL-producerende E. coli bevatte. ESBL-enzymen breken essentiële antibiotica af die cruciaal zijn in zowel de humane als veterinaire geneeskunde.
Wanneer katten deze resistente bacteriën uitscheiden, dragen ze bij aan de verspreiding van resistentiegenen in de omgeving. Dit betekent concreet dat een gewone blaasontsteking bij jou of je kat plotseling onbehandelbaar kan worden met standaardmedicatie. De Wereldgezondheidsorganisatie beschouwt dit als een ernstig volksgezondheidsrisico.
Wat zeggen de experts?
De consensus onder veterinaire specialisten en internationale organisaties is eenduidig. De WSAVA (World Small Animal Veterinary Association), de AVMA (American Veterinary Medical Association) en de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) raden allen het voeren van rauw vlees aan huisdieren af.
De NVWA adviseert consumenten expliciet om vlees voor dieren te verhitten. De studies die we hierboven bespraken, maken duidelijk waarom dat advies er niet zomaar is.
Het veilige alternatief: hoogwaardig gekookt natvoer
Als je de voorkeur geeft aan verse, herkenbare ingrediënten boven standaard brokken, is er goed nieuws: je hoeft niet te kiezen tussen “rauw met risico’s” of “brokjes die je niet vertrouwt.”
Hoogwaardig natvoer met duidelijk benoemde ingrediënten combineert het beste van twee werelden. Het verhittingsproces elimineert de microbiologische gevaren, terwijl zorgvuldige formulering zorgt voor een complete voeding. Zoek naar producten waarbij de fabrikant transparant is over de gebruikte ingrediënten, met specifieke benoeming van de vleessoorten en organen.
Bij Lucky Cookie geloven we in biologisch passende voeding die veilig is voor jouw kat én je gezin. Ons natvoer bevat hoogwaardige, herkenbare ingrediënten, is volledig in balans en ondergaat een verhittingsproces dat ziekteverwekkers elimineert. Voor kittens en jonge katjes bieden we speciaal samengestelde varianten die voorzien in hun hogere behoefte aan calcium, taurine en andere essentiële voedingsstoffen, zonder de risico’s van rauw.
Waar kun je onmiddellijk mee starten:
- Controleer het etiket van je huidige voeding:
Staat er “Compleet kattenvoer” of “Aanvullend kattenvoer”? Alleen complete voeding dekt alle voedingsbehoeften van je kat. - Kies voor transparante ingrediënten:
Zoek voeding waarbij de fabrikant specificeert welke dierlijke delen zijn gebruikt (bijvoorbeeld “kippenhart, kippenlever” in plaats van alleen “kip en bijproducten”). - Verhit zelfbereid voer:
Als je zelf wilt koken voor je kat, is verhitten de enige veilige methode. Raadpleeg wel een veterinair voedingsdeskundige voor een gebalanceerd recept. - Wees extra voorzichtig in kwetsbare huishoudens:
Wonen er jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen of mensen met een verminderde weerstand in huis? Dan is rauw voeren een onverantwoord risico. - Raadpleeg je dierenarts:
Twijfel je over de voeding van je kat? Een goede dierenarts kan je adviseren over veilige, hoogwaardige opties die passen bij de specifieke behoeften van jouw kat.
Veelgestelde vragen over rauw vlees voor katten
-
Kunnen katten niet gewoon rauw vlees aan? Ze zijn toch roofdieren?
Het klopt dat katten obligate carnivoren zijn met een kortere darm en zuurdere maag dan mensen. Dit geeft ze enige weerstand tegen bepaalde bacteriën. Maar “enige weerstand” betekent niet “immuun”.
Kittens, oudere katten en katten met een verzwakt immuunsysteem kunnen wel degelijk ziek worden van Salmonella of andere pathogenen. Bovendien kunnen ogenschijnlijk gezonde katten bacteriën uitscheiden zonder zelf symptomen te vertonen, waardoor jij en je gezin risico lopen.
De fysiologie van je kat beschermt haar dus niet volledig, en jou al helemaal niet.
-
Is diepvriesvoer niet veilig omdat invriezen bacteriën doodt?
Dit is een hardnekkig misverstand. Invriezen doodt de meeste bacteriën niet. Salmonella, E. coli en Listeria gaan in een soort winterslaap en worden direct weer actief zodra het vlees ontdooit.
Wel kunnen bepaalde parasieten zoals Toxoplasma gedood worden door langdurig vriezen onder -20°C, maar huishoudelijke vriezers halen die temperatuur niet altijd betrouwbaar. De enige manier om bacteriën effectief te doden is verhitten.
-
Kan ik veilig BARF voeren als ik zelf alles vers bereid?
Zelf bereiden maakt het helaas niet veiliger, eerder riskanter. Het vlees dat je koopt, of het nu van de slager of supermarkt komt, kan dezelfde bacteriën bevatten als commerciële rauwe diervoeding.
Daarbovenop komt het risico op voedingstekorten: uit onderzoek blijkt dat 60% van de zelfbereide rauwe diëten ernstige tekorten vertoont, vooral aan calcium en taurine.
Zonder begeleiding van een veterinair voedingsdeskundige is het vrijwel onmogelijk om een volledig gebalanceerd rauw dieet samen te stellen.
-
Mijn kat eet al jaren rauw en is kerngezond. Hoe kan dat?
Dat is fijn om te horen en het is zeker mogelijk dat jouw kat geen problemen ondervindt. Maar individuele ervaringen zeggen weinig over de algemene risico’s. Sommige tekorten, zoals een taurinetekort, manifesteren zich pas na maanden of jaren en zijn dan vaak onomkeerbaar. Bovendien kan je kat bacteriën uitscheiden zonder zelf ziek te zijn.
Het feit dat er tot nu toe niets aan de hand is, betekent niet dat er geen risico bestaat. Het is een beetje zoals autorijden zonder gordel: het gaat vaak goed, tot het een keer misgaat.
-
Wat is dan het beste alternatief als ik geen droogvoer wil voeren?
Als je de voorkeur geeft aan verse, herkenbare ingrediënten maar de risico’s van rauw wilt vermijden, is hoogwaardig natvoer de beste keuze. Zoek naar producten met transparante ingrediëntenlijsten waarbij specifiek wordt benoemd welke dierlijke delen zijn gebruikt.
Bij Lucky Cookie bieden we natvoer dat voldoet aan deze criteria: herkenbare ingrediënten, volledig in balans en veilig verhit. Voor kittens en jonge katjes hebben we speciaal samengestelde varianten die voorzien in hun hogere voedingsbehoeften. Zo combineer je het beste van twee werelden: kwaliteit én veiligheid.
Bronvermelding: de 5 belangrijkste wetenschappelijke studies
Dit artikel is gebaseerd op peer-reviewt wetenschappelijk onderzoek en richtlijnen van erkende veterinaire en voedselveiligheidsinstanties. Hieronder vind je de vijf meest relevante bronnen die de kern van dit kattenvoer advies artikel onderbouwen:
1. Van Bree et al. (2018) – Zoönotische bacteriën en parasieten in rauwe diervoeding
Dit Nederlandse onderzoek analyseerde 35 commerciële diepvriesproducten van acht merken en vormt de basis voor de cijfers over besmetting in Nederland. De studie vond onder andere Salmonella in 20%, Listeria monocytogenes in 54% en ESBL-producerende E. coli in 80% van de producten.
Publicatiedatum: januari 2018 Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29326391/
2. AVMA Scientific Review – Kennis over risico’s en voordelen van rauwe diëten (2013)
Deze uitgebreide review van de American Veterinary Medical Association bespreekt de wetenschappelijke kennis over rauwe vleesvoeding, inclusief het fenomeen van asymptomatische Salmonella-uitscheiding bij katten en de zoönotische risico’s voor eigenaren.
Publicatiedatum: december 2013 Link: https://avmajournals.avma.org/view/journals/javma/243/11/javma.243.11.1549.xml
3. WSAVA Statement over risico’s van rauwe vleesdiëten
De World Small Animal Veterinary Association, de grootste internationale vereniging van dierenartsen voor gezelschapsdieren, heeft een officieel standpunt gepubliceerd waarin zij het voeren van rauwe vleesvoeding afraadt op basis van de microbiologische en nutritionele risico’s.
Publicatiedatum: 2020 Link: https://wsava.org/wp-content/uploads/2020/05/WSAVA-Global-Nutrition-Committee-Statement-on-Risks-of-Raw-Meat.pdf
4. FDA – Feiten over rauwe diervoeding
De Amerikaanse Food and Drug Administration waarschuwt consumenten expliciet voor de gevaren van rauwe diervoeding, gebaseerd op hun eigen surveillance waarin meer dan 1000 monsters werden getest. Rauwe voeding bleek significant vaker besmet met Salmonella en Listeria dan conventioneel diervoer.
Publicatiedatum: doorlopend bijgewerkt (oorspronkelijk 2018) Link: https://www.fda.gov/animal-veterinary/animal-health-literacy/get-facts-raw-pet-food-diets-can-be-dangerous-you-and-your-pet
5. AVMA Journals – Nutritionele adequaatheid van thuisbereide kattendiëten (2019)
Deze studie analyseerde recepten voor thuisbereide kattenvoeding en vond dat 60% ernstige voedingstekorten vertoonde. Dit onderzoek onderbouwt de waarschuwingen over de risico’s van zelfbereide BARF-diëten zonder professionele begeleiding.
Publicatiedatum: mei 2019 Link: https://avmajournals.avma.org/view/journals/javma/254/10/javma.254.10.1172.pdf
Aanvullende bronnen:
Voor wie zich verder wil verdiepen, zijn ook de volgende instanties en publicaties geraadpleegd: EFSA (European Food Safety Authority), NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit), FEDIAF 2025 (European Pet Food Industry Federation), Cornell University College of Veterinary Medicine, en diverse publicaties in PubMed Central over specifieke onderwerpen zoals Toxoplasma gondii, taurinedeficiëntie en nutritionele secundaire hyperparathyreoïdie.
Dit artikel is geschreven vanuit onze missie om kattenouders te helpen geïnformeerde keuzes te maken. Lucky Cookie biedt hoogwaardige, veilige kattenvoeding aan en doneert 10% van de omzet aan dierenwelzijnsprojecten voor katten in nood. Wij verkopen geen rauwe voeding, maar respecteren dat elke kattenouder zijn eigen afweging maakt. Dit artikel is bedoeld om die afweging te ondersteunen met wetenschappelijke feiten.