Dierlijk eiwit in kattenvoer: waarom de bron telt

In het kort: Het percentage ruw eiwit op een verpakking zegt niet hoeveel van dat eiwit afkomstig is van vlees, vis of planten. Dierlijke ingrediënten kunnen belangrijke voedingsstoffen voor katten leveren. Toch bewijst hun aanwezigheid alleen niet dat een voer compleet en evenwichtig is. Let daarom zowel op de eiwitbronnen als op de voedingswaarde van het hele product.

Dit moet je weten:

• Katten hebben genoeg eiwit nodig, én specifieke aminozuren. Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwit.
• Ruw eiwit, vleespercentage en het aandeel dierlijk eiwit zijn drie verschillende dingen.
• Vers vlees bevat veel water. Daarom kun je percentages vers vlees en gedroogd vlees niet direct met elkaar vergelijken.
• Plantaardige eiwitten zijn niet automatisch onbruikbaar. Hoe goed ze werken, hangt af van de bron, de verwerking en het hele recept.
• Een duidelijke ingrediëntenlijst helpt je kiezen. Maar die lijst vertelt niet alles over de verteerbaarheid en de voedingskwaliteit.

Dit artikel helpt je kattenvoer bewuster te beoordelen. Heeft jouw kat een aandoening of een voorgeschreven dieet? Bespreek voedingskeuzes dan altijd met je dierenarts.

Inleiding

Op een zak kattenvoer staat “34% eiwit”. Op een andere verpakking lees je “60% vers vlees”. Welke van de twee zegt het meest over de voeding voor jouw kat?

Die getallen betekenen iets anders. Het eiwitpercentage is een analytische voedingswaarde. Het vleespercentage gaat over de gebruikte ingrediënten. In die ingrediënten zitten ook water, vet en andere stoffen.

Om een goede keuze te maken, kijk je verder dan het grootste getal op de verpakking. In dit artikel leggen we uit welke rol dierlijke en plantaardige eiwitten spelen. We laten zien wat je van een etiket kunt afleiden en welke informatie je bij de fabrikant moet opvragen.

Waarom zijn dierlijke eiwitbronnen belangrijk voor katten?

Katten zijn obligate carnivoren. Hun lichaam is gemaakt voor voeding op basis van prooidieren. Ze hebben specifieke voedingsstoffen nodig. Vlees, vis en organen kunnen belangrijke bronnen daarvan zijn.

Dat betekent niet dat elk dierlijk ingrediënt dezelfde voedingswaarde heeft. Ook de gebruikte delen, de verwerking en de samenstelling van het hele voer spelen mee.

Eiwit levert bouwstenen voor het lichaam

Je kat gebruikt aminozuren uit eiwit voor onder meer spieren, huid, vacht en allerlei lichaamsprocessen. Sommige aminozuren moet ze via haar voeding binnenkrijgen. Ze kan die zelf namelijk niet genoeg aanmaken.

Daarom zijn zowel de hoeveelheid eiwit als de samenstelling ervan belangrijk. Een hoog eiwitpercentage alleen zegt niet of alle nodige bouwstenen voldoende aanwezig zijn.

Taurine verdient extra aandacht

Katten maken zelf te weinig taurine aan. Ze moeten er dus genoeg van via hun voeding binnenkrijgen. Taurine is onder meer belangrijk voor het hart en het netvlies.

Dierlijke ingrediënten leveren van nature taurine. Fabrikanten kunnen daarnaast taurine toevoegen, ook aan vleesrijk kattenvoer. Die toevoeging is op zich geen nadeel. Het gaat erom dat de kat in de uiteindelijke voeding genoeg taurine krijgt.

Ook arginine en methionine zijn belangrijk

Arginine helpt het lichaam om ammoniak te verwerken. Ammoniak is een afvalstof uit de eiwitstofwisseling. Methionine speelt onder meer een rol bij de opbouw van lichaamseiwitten.

Deze aminozuren komen voor in verschillende dierlijke én plantaardige ingrediënten. Niet overal in dezelfde verhouding. Een goed samengesteld voer combineert ingrediënten en eventuele aanvullingen, zodat het aan de behoeften van de kat voldoet.

Kort samengevat: dierlijke ingrediënten kunnen waardevolle voedingsstoffen leveren. Kijk daarnaast of het hele voer genoeg eiwit en alle nodige aminozuren bevat voor de levensfase van jouw kat.

Zijn plantaardige eiwitten minder geschikt voor katten?

Niet automatisch. Sommige verwerkte plantaardige eiwitbronnen kunnen katten goed verteren. Maar alleen weten hoe goed een eiwit wordt verteerd, is niet genoeg. Ook de aminozuren die het levert, zijn belangrijk.

Wat doen plantaardige eiwitconcentraten in kattenvoer?

Ingrediënten zoals maïseiwitmeel, tarwegluten en erwteneiwit leveren geconcentreerd plantaardig eiwit. Ze dragen dus bij aan het percentage ruw eiwit op de verpakking.

Dat is echt eiwit. Het etiket laat alleen niet automatisch zien hoeveel van het totale eiwit uit planten komt en hoeveel uit dierlijke bronnen.

Ook hele erwten, linzen en kikkererwten leveren eiwit, naast bijvoorbeeld zetmeel en vezels. Een recept zonder plantaardige eiwitconcentraten betekent dus niet automatisch dat al het eiwit dierlijk is.

Waarom kiest Lucky Cookie bij voorkeur voor dierlijke bronnen?

Bij Lucky Cookie geven we in ons eigen assortiment de voorkeur aan duidelijk benoemde dierlijke ingrediënten en heldere recepturen. We willen kunnen uitleggen welke bronnen we gebruiken en wat de vermelde percentages betekenen.

Dat is ons selectiebeleid. Het betekent niet dat ieder voer met plantaardige eiwitten ongeschikt is. De kwaliteit van een volledig voer hangt ook af van het aminozuurprofiel, de verteerbaarheid, de kwaliteitscontrole en of het past bij de individuele kat.

Kort samengevat: plantaardig eiwit is niet automatisch slecht. Dierlijk eiwit is niet automatisch een garantie voor kwaliteit. Transparantie over de bronnen helpt je om gerichtere vragen te stellen.

Eiwitten in kattenvoer: vijf valkuilen op het etiket

Een verpakking toont ingrediënten, voedingswaarden en productclaims. Die informatie beschrijft verschillende dingen. Met deze vijf aandachtspunten voorkom je dat je percentages verkeerd vergelijkt.

Valkuil 1: ruw eiwit verwarren met vleespercentage

Ruw eiwit wordt meestal berekend uit het gemeten stikstofgehalte. Die waarde maakt geen onderscheid tussen eiwit uit kip, vis, maïs of erwten.

Een voer met 35% ruw eiwit bevat dus niet automatisch 35% vlees. Uit dat getal kun je ook niet afleiden welk deel van het eiwit dierlijk is.

Valkuil 2: vers en gedroogd vlees rechtstreeks vergelijken

Vers vlees bevat veel water. Gedroogd vlees bevat veel minder water. Daarom betekent 30% vers vlees iets anders dan 30% gedroogd vlees.

Een vereenvoudigd voorbeeld:

Ingrediënt vóór bereiding	Gebruikte hoeveelheid	Aangenomen vochtgehalte	Droge stof
Vers vlees	60 kg	72%	16,8 kg
Overige ingrediënten	40 kg	10%	36 kg
Totaal	100 kg	—	52,8 kg

In dit voorbeeld levert het verse vlees ongeveer 32% van de totale droge stof: 16,8 gedeeld door 52,8.

Let op: dat is het aandeel droge stof uit vlees, niet het aandeel dierlijk eiwit. Die droge stof bevat bijvoorbeeld ook vet en mineralen. De berekening is illustratief en geen analyse van een bestaand product.

Valkuil 3: de eerste plaats op de ingrediëntenlijst overschatten

Ingrediënten staan in aflopende volgorde van gewicht, op het moment dat ze worden toegevoegd. Een vochtrijk ingrediënt kan daardoor hoog op de lijst staan.

Daarnaast kunnen verschillende delen van een grondstof apart worden vermeld, bijvoorbeeld maïs en maïseiwitmeel. Dat maakt het gezamenlijke aandeel minder duidelijk.

Zonder percentages kun je die hoeveelheden niet betrouwbaar optellen. De eerste plaats op de lijst bewijst dus niet dat één ingrediënt het grootste deel van het totale eiwit levert.

Valkuil 4: een smaaknaam aanzien voor het totale vleesgehalte

Volgens de FEDIAF-etiketteringscode betekenen deze aanduidingen:

Term op de verpakking	Minimaal gehalte van het genoemde ingrediënt
“Met kip”	Minimaal 4%
“Rijk aan kip”	Minimaal 14%
“Kipmenu” / “kipdiner”	Minimaal 26%

Deze percentages gaan over het genoemde ingrediënt. “Met kip” betekent dus niet dat het voer in totaal slechts 4% dierlijke ingrediënten bevat. Het vertelt evenmin hoeveel daarvan spiervlees is.

Bekijk altijd de volledige samenstelling en eventuele toelichting op de verpakking.

Valkuil 5: dierlijke grondstoffen gelijkstellen aan dierlijk eiwit

Een recept met 70% dierlijke grondstoffen bevat niet automatisch 70% dierlijk eiwit. Vlees en vis bevatten ook water, vet en mineralen. Dierlijk vet telt mee als dierlijke grondstof, maar levert geen eiwit.

Houd daarom drie vragen uit elkaar:

• Hoeveel dierlijke grondstoffen zijn gebruikt?
• Hoeveel ruw eiwit bevat het hele voer?
• Welk deel van dat eiwit komt uit dierlijke bronnen?

De eerste twee antwoorden staan soms op de verpakking. Voor het derde heb je vaak extra informatie van de fabrikant nodig.

Kort samengevat: vleespercentage, ruw eiwit en het aandeel dierlijk eiwit zijn verschillende gegevens. Een transparant etiket helpt, maar geeft niet op elke vraag antwoord.

Wil je ook de andere onderdelen van de verpakking begrijpen? Lees dan onze gids over het lezen van kattenvoeretiketten. De term “vlees en dierlijke bijproducten” leggen we apart uit in ons artikel over dierlijke bijproducten in kattenvoer.

Kun je uit de eiwitbron afleiden of kattenvoer goed is voor de urinewegen?

Nee. De eiwitbron kan een rol spelen. Maar uit de ingrediëntenlijst alleen kun je niet voorspellen welke urine-pH een voer bij jouw kat oplevert.

Daarvoor tellen de volledige receptuur, de mineralenbalans, de vochtinname en de gezondheid van je kat mee. Meer dierlijke ingrediënten of toegevoegd methionine bewijzen op zichzelf niet dat een product urineproblemen voorkomt.

Gebruik dit artikel daarom niet om zelfstandig een voorgeschreven urinewegdieet te vervangen.

Let op: Probeert je kat te plassen, maar komt er geen of nauwelijks urine? Neem dan meteen contact op met een dierenarts. Dat kan wijzen op een verstopping.

Hoe vergelijk je de eiwitbronnen van twee voeders?

Vergelijk concrete producten die bedoeld zijn voor dezelfde levensfase en hetzelfde voedingsdoel. De naam van een merk of de winkel waar je het koopt, zegt te weinig over de samenstelling.

Leg twee verpakkingen kattenvoer naast elkaar en noteer:

Wat bekijk je?	Wat vertelt het je?
Volledig of aanvullend diervoeder	Of het product bedoeld is als dagelijkse basis of als aanvulling
Benoemde dierlijke ingrediënten	Welke dierlijke bronnen de fabrikant vermeldt
Plantaardige eiwitbronnen	Welke plantaardige ingrediënten bijdragen aan het eiwit
Vermelde percentages	Welke hoeveelheden je daadwerkelijk kunt controleren
Ruw eiwit en vocht	Hoe je het totale eiwitgehalte op dezelfde basis vergelijkt
Aanvullende fabrikantgegevens	Of er informatie is over aminozuren, verteerbaarheid en kwaliteitscontrole

Wat als percentages ontbreken?

Dan blijft een deel van de samenstelling onbekend. Dat is een beperking van de beschikbare informatie. Het is geen bewijs dat het voer tekorten veroorzaakt.

Je kunt de fabrikant vragen welk aandeel van het totale eiwit uit dierlijke bronnen komt. Vraag ook waarop de voedingskundige geschiktheid van het product is gebaseerd. Check daarbij of een opgegeven waarde is berekend uit de receptuur of gemeten in het eindproduct.

Wat als er plantaardige eiwitconcentraten in zitten?

Dan weet je dat een deel van het eiwit plantaardig is. Zonder verdere gegevens weet je niet hoeveel. Je kunt dan ook niet beoordelen of het volledige aminozuurprofiel tekortschiet.

Bij Lucky Cookie wegen duidelijk benoemde dierlijke bronnen en transparante percentages mee in onze selectie. We bekijken die samen met de voedingswaarden, het gebruiksdoel en de informatie van de fabrikant.

Wil je twee producten uitgebreider vergelijken? Gebruik dan onze methode voor kattenvoer vergelijken. Voor concrete productbesprekingen kun je terecht bij onze kattenvoerreviews.

Kort samengevat: vergelijk voeders die bedoeld zijn voor dezelfde levensfase en hetzelfde voedingsdoel. Bekijk welke eiwitbronnen en percentages er vermeld staan. Ontbrekende informatie kun je bij de fabrikant opvragen. Die ontbrekende informatie bewijst op zichzelf niet dat het voer goed of slecht is.

Hoe passen we dit toe op ons eigen Lucky Cookie-voer?

Lucky Cookie verkoopt kattenvoer. We hebben dus een commercieel belang bij de keuzes die we bespreken. Daarom moeten dezelfde vragen ook voor onze eigen producten gelden.

Wat betekent een percentage dierlijke grondstoffen?

Wanneer we bij een recept een percentage dierlijke grondstoffen vermelden, gaat het om de gebruikte dierlijke ingrediënten volgens de receptuur. Dat percentage is niet hetzelfde als het percentage eiwit. Het is ook niet hetzelfde als het aandeel dierlijk eiwit in het totale eiwit.

Vers vlees of verse vis brengt bijvoorbeeld water mee. Vet en olie van dierlijke oorsprong tellen mee als dierlijke grondstoffen, maar leveren geen eiwit.

Leveren de plantaardige ingrediënten ook eiwit?

Ja. Ook ingrediënten zoals erwten, linzen en kikkererwten leveren eiwit. Zelfs als een recept geen plantaardige eiwitconcentraten bevat, kan een deel van het totale eiwit dus plantaardig zijn.

Voor een exact aandeel dierlijk eiwit zijn extra gegevens over de receptuur nodig. Je kunt dat aandeel niet betrouwbaar berekenen door alleen de percentages dierlijke ingrediënten op te tellen.

Wat leert onze ervaring met opvangkatten?

Bij VZW Missie Miauw volgen we onder meer eetlust, gewicht, ontlasting en vachtconditie. Die observaties helpen om veranderingen op te merken. Ze helpen ook om gerichte vragen aan onze dierenarts te stellen.

Ze bewijzen niet dat een verbetering alleen door de eiwitbron komt. Ook voldoende voeding, behandeling, ontworming en herstel kunnen een rol spelen.

Hoe zijn onze zes Fijnproevers-recepten opgebouwd?

Onze zes Fijnproevers-recepten combineren verse en gedroogde dierlijke ingrediënten. In de tabel zie je per recept de gebruikte percentages, het totale eiwitgehalte, het vetgehalte en de energie-inhoud.

Let op: de percentages dierlijke ingrediënten beschrijven de receptuur. Het percentage ruw eiwit beschrijft het totale eiwit uit alle bronnen. Die cijfers betekenen dus niet hetzelfde.

Recept	Vers vlees/vis bij bereiding	Gedroogd vlees/vis	Dierlijk vet/olie	Ruw eiwit op productbasiss	Ruw eiwit (DS)	Vet	Energie
Gesteriliseerd Eend & Sardientjes	30%	34%	6%	45,0%	46,8%	12,5%	370 kcal/100 g
Gesteriliseerd Witte Vis & Haringkaviaar	30%	34%	6%	45,0%	47,4%	11,0%	368 kcal/100 g
Gesteriliseerd Kip, Tonijn & Zalm	30%	38%	2%	44,0%	46,3%	11,5%	370 kcal/100 g
Gesteriliseerd Zalm & Witte Vis	30%	37%	3%	43,5%	45,8%	12,5%	377 kcal/100 g
Volwassen Kalkoen & Kip	30%	36%	4%	40,0%	42,1%	16,5%	399 kcal/100 g
Kitten Kalkoen & Kip	30%	36%	4%	40,5%	±42,6%	±16,5%	401 kcal/100 g

Zo lees je de tabel: de percentages verse ingrediënten, gedroogde ingrediënten en dierlijk vet of olie tellen samen op tot het vermelde aandeel dierlijke grondstoffen. Daarin zitten ook water, vet en mineralen. Dit aandeel is daarom niet hetzelfde als het aandeel dierlijk eiwit.

Ruw eiwit op droge stof is het totale eiwitgehalte nadat het vocht rekenkundig buiten beschouwing is gelaten. Ook die waarde maakt geen onderscheid tussen dierlijk en plantaardig eiwit.

Kort samengevat: we willen onze eigen producten even zorgvuldig uitleggen als de voeding die we vergelijken. Daarbij maken we onderscheid tussen wat het etiket vermeldt, wat de fabrikant onderbouwt en wat we in de praktijk observeren.

Zo bekijk je het voer van jouw kat:

Je hoeft niet meteen van voer te veranderen. Begin met deze vijf controles:

1. Controleer het voedingsdoel.
   Staat er “volledig diervoeder” op en past het bij de levensfase van jouw kat?
2. Bekijk de eiwitbronnen.
   Welke dierlijke ingrediënten en plantaardige eiwitbronnen worden genoemd?
3. Lees percentages zorgvuldig.
   Gaan ze over vers vlees, gedroogde ingrediënten of het totale eiwit?
4. Noteer wat je niet kunt achterhalen.
   Ontbrekende percentages of informatie over de eiwitherkomst kun je bij de fabrikant navragen.
5. Neem de situatie van je kat mee.
   Gewicht, eetlust en ontlasting geven nuttige informatie. Maar ze bewijzen op zichzelf niet dat een voeding volledig in balans is. Bespreek klachten of onverklaarde veranderingen met je dierenarts.

Wil je daarna verschillende voeders afwegen? Onze gids over het beste kattenvoer kiezen helpt je om de informatie te verbinden met de behoeften van jouw kat.

Veelgestelde vragen over dierlijk eiwit in kattenvoer

Conclusie: kijk naar de bron én het volledige voer

De eiwitbron is een belangrijk onderdeel van jouw keuze. Maar ze vertelt niet het hele verhaal. Ruw eiwit, vleespercentage en het aandeel dierlijk eiwit betekenen elk iets anders.

Bij Lucky Cookie geven we de voorkeur aan duidelijk benoemde dierlijke ingrediënten en transparante recepturen. Tegelijk kijken we naar de voedingswaarde van het hele product en naar wat bij de individuele kat past.

Je hoeft als kattenouder niet alles zelf te kunnen uitrekenen. Weten welke vragen je moet stellen, is al een waardevolle stap.

Bronnen en verder lezen

1. FEDIAF Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. Europese richtlijnen voor minimale en maximale voedingswaarden, waaronder eiwit en taurine. → https://europeanpetfood.org/self-regulation/nutritional-guidelines/
2. FEDIAF Code of Good Labelling Practice for Pet Food, consumentengids. Uitleg over wat termen als “met”, “rijk aan” en “menu” minimaal betekenen. → https://europeanpetfood.org/wp-content/uploads/2022/02/layman_s_guide_FEDIAF_Labelling_Code_October_2018.pdf
3. Golder C, Weemhoff JL, Jewell DE (2020). Cats have increased protein digestibility as compared to dogs and improve their ability to absorb protein as dietary protein intake shifts from animal to plant sources. Animals 10(3):541. Retrospectieve analyse van verteringsstudies bij katten en honden. → https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32213956/
4. Verbrugghe A, Bakovic M (2013). Peculiarities of one-carbon metabolism in the strict carnivorous cat and the role in feline hepatic lipidosis. Nutrients 5(7):2811-2835. Overzicht van de hoge behoefte aan eiwit, methionine, cysteïne, taurine en arginine bij katten. → https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3739000/
5. Lulich JP e.a. (2016). ACVIM Small Animal Consensus Recommendations on the Treatment and Prevention of Uroliths in Dogs and Cats. Journal of Veterinary Internal Medicine 30(5):1564-1574. Veterinaire consensus over preventie en behandeling van urinestenen. → https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27611724/